Nieuwe impulsen voor het debat over Genetisch Gewijzigd Voedsel

Dit project liep gedurende 2002-2003 als een rode draad door de werking van viWTA.
In opdracht van viWTA voerde STEM (UA) een voorstudie uit, waarin een analyse werd gemaakt van de trends in het debat over genetisch gewijzigd voedsel en van de verschillende maatschappelijke groepen en hun mening.
De resultaten van deze voorstudie werden voorgesteld op een boeiend internationaal symposium op 22 november 2002 in het Vlaams Parlement. Naast een voorstelling van de studie, getuigden verschillende buitenlandse sprekers (Groot-Brittannië, Nederland, Zwitserland) over hun ervaringen met publieke debatten over controverses in de biotechnologie.

In mei 2003 organiseren we een publieksforum over genetisch gewijzigd voedsel, meteen een primeur voor Vlaanderen. Met dit publieksforum wordt aan gewone burgers de mogelijkheid geboden het debat aan te gaan met deskundigen en relevante belangengroepen, waarbij het burgerpanel zelf de agenda bepaalt. Op basis van deze dialoog schrijft het burgerpanel dan een rapport met zijn conclusies en aanbevelingen, dat op 26 mei wordt overhandigd aan de Voorzitter van het Vlaams Parlement.

Download de nieuwsbrief:
in pdf-formaat (184 KB)
in html-formaat

In een laatste fase van dit pilootproject zullen de ervaringen en aanbevelingen van het publieksforum op hun beurt onderwerp zijn van een boeiende gedachtewisseling.
In het stakeholdersforum verzamelt viWTA de reacties van belanghebbenden (wetenschappers, politici, middenveld).

Voorstudie | Symposium | Publieksforum | Stakeholdersforum

Voorstudie

In het kader van pilootproject "genetisch gewijzigd voedsel" liet viWTA een voorstudie maken van de groepen actoren. De studie ontkrachtte ook enkele mythes over de houding van de bevolking.

Een uitgebreide 'sociale kaart' geeft een over-zicht van de verschillende actoren in Vlaanderen op voedselgebied, zowel bij de producenten als bij de consumenten. Hierin zijn vier groepen te onderscheiden: de onder-zoekers en ontwikkelaars, de gebruikers, de regulatoren en de opiniemakers.

Het meest opmerkelijke resultaat van deze studie was het blootleggen van enkele mythes die bij actoren leven over de veronderstelde houding van de bevolking:

Klik hier voor een tekstformaat versie van onderstaande tabel

Een derde luik was de beleidsrelevantie van het geplande publieksforum. Hier bleek de interactie tussen overheid en burgers vooral te spelen op het vlak van vergunningen en promotie van genetisch gewijzigd voedsel. Een publiek debat om de burger meer te betrekken in het vergunningsbeleid zal stof opleveren voor nieuwe procedures. Bovendien kan deze discussie leiden tot een breder maatschappelijk en ethisch beoor-delingskader, als aanvulling op de reeds gangbare risicobenadering.
Daarnaast kan een publiek debat prioriteiten aangeven in welke kennisdomeinen de overheid best investeert, wat ook een rol zal spelen in het promotiebeleid.

top

Symposium

Op 22 november organiseerde viWTA in het Vlaams Parlement (De Schelp) een internationaal symposium. Het symposium staat ten dele in functie van het pilootproject, omdat er werd gekozen voor een inhoud die met biotechnologie te maken heeft. Het heeft ook een uitgesproken methodologisch aspect dat het pilootproject overstijgt: een reeks buitenlandse gastsprekers berichten over hun ervaringen met publieke debatten over biotechnologie, die worden geconfronteerd met de specifieke Vlaamse context.

Download hier de nota's van het symposium (1.577 KB )

top

Publieksforum

Een tweede fase van het project is de organisatie van een Publieksforum over genetisch gewijzigd voedsel. De kern van een publieksforum bestaat uit een panel van zestien geëngageerde en geïnteresseerde burgers. Het unieke aan een publieksforum is dat het de rollen tussen experten en gewone burgers omdraait. In een publieksforum zijn het de burgers die het gesprek leiden: zij bepalen de discussiethema's, stellen de vragen en beslissen wie mag antwoorden.
Zij trekken ook zelf conclusies uit hun ontmoeting met de deskundigen. Een eigenhandig opgesteld eindrapport met hun aanbevelingen aan het Vlaams Parlement is hiervan het tastbare resultaat. Het eigenlijke publieksforum is een evenement dat in totaal tweeënhalve dag duurt. Eerst worden deskundigen ondervraagd over alle aspecten van een wetenschappelijke of technologische ontwikkeling. Tijdens de tweede dag debatteert het burgerpanel verder met de deskundigen, en kan ook het publiek vragen stellen. Daarna trekt het burgerpanel zich terug en maakt een eindrapport op, dat tijdens de derde dag overhandigd wordt aan de voorzitter van het Vlaams Parlement, in aanwezigheid van de Vlaamse media.
We sturen het burgerpanel niet zomaar de arena in. Gedurende twee voorbereidende weekends in een aangename omgeving bereiden ze zich op hun taak voor. Ze leren over de technologie en haar mogelijkheden, gaan na welke vragen dit opwerpt en wie daar het best een antwoord op kan geven. Veel aandacht gaat uit naar kennismaking, de samenwerking en de sfeer in de groep. De groep wordt ook tijdens het publieksforum voortdurend begeleid door een professionele facilitator en de projectleiding.
We besteden veel aandacht aan de voorbereiding. Gedurende twee weekends bereiden de leden zich op hun taak voor. Ze leren over het onderwerp, gaan na welke vragen het opwerpt en wie daar best een antwoord op kan bieden. Zo stellen ze de agenda en de sprekerslijst samen van het uiteindelijke publieksforum.
Het eigenlijke publieksforum is een publiek evenement van drie of vier dagen. De eerste twee dagen ondervragen de burgers de deskundigen. Aan deze dialoog mag ook het publiek deelnemen. Daarna trekt het panel zich terug, en schrijft een rapport met conclusies en aanbevelingen. De laatste dag overhandigen ze dit rapport aan de voorzitter van het Vlaams Parlement.
De kracht van een publieksforum zit in een brede samenstelling van het burgerpanel. Het bestaat uit mensen met de meest uiteenlopende achtergrond. Deze diversiteit en de motivatie van de groep om samen te werken, zijn de twee echte succesfactoren.

Download bijhorende documenten:
Download infobrochure:
in pdf-formaat (1.002 KB)
in html-formaat

Download het eindrapport:
in pdf-formaat (569 KB)
in html-formaat

Vragen publiekspanel:
in pdf-formaat (16 KB)
in html-formaat

Samenstelling publiekspanel:
in pdf-formaat (28 KB)
in html-formaat

Extra nieuwsbrief publieksforum:
in pdf-formaat (184 KB)
in html-formaat

top

Stakeholdersforum

Op het einde van het traject van het pilootproject wordt een publieke bijeenkomst van vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld voorzien. Zij zullen geconfronteerd worden met de resultaten van het project en met de conclusies en aanbevelingen van het publieksforum. Er zal gepeild worden naar de reacties van de verschillende belanghebbenden (wetenschappers, politici, georganiseerde middenveld) op de bereikte resultaten, in de vorm van een rondetafel.
Het stakeholdersforum vormt het sluitstuk van het pilootproject. Het wil alle organisaties die belang hebben bij het maatschappelijk debat over genetisch gewijzigd voedsel de gelegenheid bieden om te reageren op het publieksforum. Zowel het resultaat van het publieksforum als de wijze waarop het is verlopen zijn hierbij aandachtspunten.
De resultaten van het stakeholdersforum, de voornaamste inzichten en besluiten ervan, zullen een integraal onderdeel vormen van de rapportering over het pilootproject aan het Vlaams parlement. Zo kunnen ze de bespreking van de ingediende resolutie verrijken.

Extra nieuwsbrief stakeholdersforum:
in pdf-formaat (184 KB)
in html-formaat
Raadpleeg hier het werkdocument voor de stakeholders

top

Alle documenten ivm het project "Nieuwe impulsen voor het debat over Genetisch Gewijzigd Voedsel"

Download de nota's van het symposium (1.577 KB )

Download het rapport 1 "retrospectieve trendanalyse"
in pdf-formaat (621 KB)
in html-formaat

Download infobrochure:
in pdf-formaat (1.002 KB)
in html-formaat

Download het eindrapport:
in pdf-formaat (569 KB)
in html-formaat

Vragen publiekspanel:
in pdf-formaat (16 KB)
in html-formaat

Samenstelling publiekspanel:
in pdf-formaat (28 KB)
in html-formaat

Extra nieuwsbrief publieksforum:
in pdf-formaat (184 KB)
in html-formaat